Του Μανόλη Αρχοντάκη
Θα προτιμούσες έναν πνευματικό δάσκαλο που να σου μάθαινε πώς να εμφανίζεις ρολόγια από το πουθενά, ή έναν δάσκαλο που να σε διδάσκει την εγκράτεια, τη σιωπή και την αυτογνωσία; Θα προτιμούσες να μάθεις έναν “μαγικό” τρόπο να βγάζεις χρήματα εύκολα, ή να αναπτύξεις όλο το δυναμικό σου κάνοντας κάτι που σου αρέσει, έστω κι αν δεν αποφέρει πολλά χρήματα; Θα προτιμούσες να κάνεις σεξ και να αλλάξεις δεκάδες γυναίκες, ή να βρεις μία που θαυμάζεις και για την οποία θα έκανες τα πάντα μόνο και μόνο για να τη δεις ευτυχισμένη;
Πολλοί προτιμούν να πάνε σε έναν αγώνα ποδοσφαίρου απλώς και μόνο για να βρίσουν, να φερθούν παράλογα και να γελάσουν κοροϊδεύοντας. Κοροϊδεύουν όμως πραγματικά τους άλλους ή, αν το σκεφτούμε σε βάθος, κοροϊδεύουν τον ίδιο τους τον εαυτό; Θα μπορούσαν άραγε να ακούσουν έναν πραγματικά σοφό άνθρωπο με σοβαρότητα, χωρίς αστεισμούς, χωρίς να γελάνε χωρίς λόγο και χωρίς να φωνάζουν σαν τρελοί; Οι περισσότεροι από αυτούς είναι ικανοί μόνο να μιλήσουν αφού σκεφτούν και να κατανοήσουν κάτι πριν καν σκεφτούν.
Δυστυχώς στην εποχή μας δεν υπάρχουν πολλοί σοφοί άνθρωποι. Υπάρχουν όμως πολλοί ταχυδακτυλουργοί και απατεώνες που διδάσκουν “υπερφυσικά” κόλπα. Ο Joe Dispenza, ο Tony Robbins και πολλοί ακόμη μας μαθαίνουν πώς να γίνουμε υπερφυσικοί – λες και θέλει κανείς πραγματικά να γίνει υπερφυσικός, να δει την αύρα ή να εμφανίσει χρήματα από το πουθενά. Δεν λέω πως τέτοιες ικανότητες δεν υπάρχουν· λέω πως είναι άχρηστες και πως η ουσία του ανθρώπου βρίσκεται στα απλά και στα γήινα.
Δεν χρειάζεται να σβήσεις το κερί με τη σκέψη σου για να γίνεις ευτυχισμένος. Το κερί μπορείς να το σβήσεις φυσώντας το. Δεν χρειάζεται να διαβάσεις το μυαλό του άλλου μέσω τηλεπάθειας· υπάρχει ολόκληρη επιστήμη για το πώς να αναγνωρίσεις έναν άνθρωπο που λέει ψέματα, και μπορείς να τη μελετήσεις. Κι ενώ δεν έχεις καθόλου υπομονή και θέληση να αναπτυχθείς πνευματικά, ζητάς από τον “γκουρού” να σου μάθει τηλεκίνηση αρκεί να τον πληρώσεις ακριβά. Κάνεις νηστείες και προσεύχεσαι στον Θεό να σου φέρει χρήματα – λες και η νηστεία θα σε σώσει, αν τα μαθηματικά σου δεν πάνε καλά.
Είναι δύσκολο να βρεθεί κάποιος που να εκφράζει καθαρά τη γνώμη του, χωρίς να προσποιείται για δόξα ή χρήματα· κάποιος που να λέει την αλήθεια όπως είναι, με αγάπη και σεβασμό, ακόμη κι αν χρειαστεί να χλευαστεί και να υπομείνει τον θόρυβο του πλήθους. Τέτοιοι άνθρωποι δεν υπάρχουν πολλοί. Κι όσοι υπάρχουν δεν διδάσκουν ζογκλερικά κόλπα. Δείχνουν τον δρόμο για άμεση, ουσιαστική θεραπεία. Εκείνοι που διδάσκουν “μαγικά” τεχνάσματα είναι σαν τους γιατρούς που σου δίνουν ένα χάπι και σου υπόσχονται ότι όλα θα πάνε καλά, ενώ στην πραγματικότητα χρειάζεσαι εγχείρηση και καυτηριασμό – πράγματα δύσκολα και επίπονα.
Πότε θα αποκτήσεις πειθαρχία; Πότε θα δώσεις προσοχή σε όσα λέγονται ορθά; Πότε θα σταματήσεις να αναζητάς τις εύκολες απολαύσεις;
Ακόμα και σε πνευματικούς κύκλους, σε ομαδικό διαλογισμό, δεν είναι σπάνιο να συναντήσεις ανθρώπους που δεν μπορούν ούτε για είκοσι λεπτά να καθίσουν ήρεμοι. Θέλουν να κοιτάξουν τον διπλανό τους, να δουν τι κάνει. Θέλουν να κοιτάξουν πίσω τους. Κάποιος μπορεί να χασμουρηθεί – τι συμβαίνει; Ενδιαφέρονται για όλους και για όλα, εκτός από τον εαυτό τους – ακόμη και για είκοσι λεπτά.
Πρόσφατα διάβασα την παρακάτω ιστορία:
Όταν ένα ηφαίστειο εξερράγη στην Πομπηία, ολόκληρη η πόλη τυλίχθηκε στις φλόγες. Ένας στρατιώτης βρισκόταν σε νυχτερινή υπηρεσία σε ένα σταυροδρόμι. Η βάρδια του άλλαζε μόνο στις έξι το πρωί, όταν θα ερχόταν ένας άλλος στρατιώτης να πάρει τη θέση του.
Το ηφαίστειο εξερράγη στις δύο τη νύχτα. Ολόκληρη η Πομπηία βρισκόταν σε χάος και όλοι οι κάτοικοι έτρεμαν. Φωτιά υπήρχε παντού, η πόλη καιγόταν ολόκληρη, όλοι έτρεχαν πανικόβλητοι.
Καθώς έτρεχαν, οι άνθρωποι ρωτούσαν τον στρατιώτη:
«Γιατί στέκεσαι εκεί;»
Ο στρατιώτης απαντούσε:
«Η βάρδιά μου αλλάζει στις έξι το πρωί. Πώς μπορώ να φύγω πριν από αυτό;»
Οι άνθρωποι του έλεγαν:
«Είσαι τρελός; Τώρα δεν υπάρχει θέμα καθήκοντος – θα πεθάνεις! Όλη η πόλη καίγεται.»
Ο στρατιώτης απάντησε:
«Μπορεί να είναι έτσι. Αλλά αυτή είναι η ευκαιρία∙ τώρα θα μάθω αν είμαι πραγματικά στρατιώτης ή όχι. Πώς μπορώ να φύγω πριν από τις έξι; Αν επιζήσω μέχρι τις έξι το πρωί, τότε θα αφήσω το πόστο μου. Αλλιώς είναι στο χέρι του Θεού∙ τότε δεν θα φταίω εγώ.»
Λέγεται ότι ο στρατιώτης πέθανε εκεί, καμένος στο πόστο του! Όλοι οι κάτοικοι της Πομπηίας σώθηκαν. Αλλά κανείς από αυτούς δεν έχει άγαλμα στη μνήμη του. Μόνο ένα άγαλμα του στρατιώτη στέκεται σε εκείνο το σημείο. Ήταν ο μόνος άνθρωπος που άξιζε να αποκαλείται άνθρωπος σε εκείνη την πόλη. Είχε εσωτερική δύναμη· είχε έναν νου που μπορούσε να αντέξει τα πάντα.
Η δύναμη του ανθρώπου φαίνεται στην υπομονή του.
Η χαρά του φαίνεται στα απλά πράγματα: στο να χαμογελάσει σε έναν άγνωστο στον δρόμο, στο να γευτεί ένα ωραίο κέικ, στο να σταματήσει στις διαβάσεις παραχωρώντας προτεραιότητα στους πεζούς.
Η ομορφιά του φαίνεται όταν συμπεριφέρεται με ευγένεια, ευπρέπεια και ειλικρινή καλοσύνη προς τους άλλους· όχι γελώντας με θόρυβο και αταξία. Φαίνεται όταν περπατά με ηρεμία και αυτοσυγκέντρωση· όχι σαν μεθυσμένος που βιάζεται, παραμιλάει και πέφτει πάνω σε κολόνες.
Και για να τελειώσω, θα ήθελα να πω πως, για να γίνει κανείς συνετός και σοφός, πρέπει να ξεκινήσει με απλά βήματα. Κανείς δεν μπορεί να μάθει εύκολα να κολυμπά στα βαθιά. Πρώτα πρέπει να βρέξει τα πόδια του στην άμμο, και σιγά σιγά να μπει ολόκληρος στη θάλασσα. Με τον καιρό θα μάθει να κινείται συστηματικά και με επιδεξιότητα μέσα στο νερό, βάζοντας και το κεφάλι του μέσα. Για να συμβεί αυτό όμως, πρέπει να περάσει χρόνος – όσος λίγος ή πολύς χρειαστεί. Ξεκίνα με τα μικρά πράγματα, και σύντομα θα μεγαλώσεις.