Του Μανόλη Αρχοντάκη
Τα τελευταία δέκα χρόνια της ζωής μου θα μπορούσα να πω ότι έχω ερωτευτεί το νερό, και συγκεκριμένα το να κάνω μπάνια στη θάλασσα ή σε ποτάμια. Επίσης, έχω ιδιαίτερα ερωτευτεί το να κάνω μπάνιο σε κρύα νερά. Το κρύο νερό έχει γίνει η μεγάλη μου αγάπη. Κάθε καλοκαίρι, όταν έχει πολλή ζέστη, πηγαίνω με την οικογένεια και τους φίλους μου σε ένα κρύο ποτάμι για να «βαπτιστούμε». Το κρύο νερό είναι και η τελετή μας, αλλά και η δοκιμασία που πρέπει να περάσουμε για να γίνουμε δυνατότεροι.
Αν έχεις μπει ποτέ σε κρύο νερό, θα έχεις καταλάβει ότι σταματά αμέσως τη σκέψη, διαλύει την ένταση και επιβάλλει τον ρυθμό της καρδιάς και της αναπνοής μας. Δεν μπορείς να διαπραγματευτείς μαζί του. Όταν μπαίνουμε στο νερό, η αντίσταση του «εγώ» μας πέφτει και, μαζί της, η ψευδαίσθηση ότι είμαστε χωρισμένοι από τη ζωή. Το νερό μας καθαρίζει και μας φέρνει πνευματική διαύγεια. Το κρύο, που στην αρχή μοιάζει απειλή, γίνεται τελικά ισορροπία και επιστροφή στην ενότητα με το σύμπαν.
Σε ψυχολογικό επίπεδο, κάθε φορά που κάποιος βυθίζεται στο νερό ζει κάτι πολύ παλιό και βαθύ: μια μικρή «διάλυση του εαυτού» και μετά μια νέα αρχή. Όταν μπαίνουμε κάτω από το νερό, η αναπνοή, ο έλεγχος που έχουμε σε σωματικό και ψυχολογικό επίπεδο, χαλαρώνει και το εγώ μας αρχίζει να μικραίνει. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μύθοι του κατακλυσμού σε όλους τους λαούς δεν τελειώνουν με καταστροφή, αλλά με καθαρισμό και νέο ξεκίνημα.
Ιδιαίτερα κατά τη βύθιση, ο χρόνος μοιάζει να σταματά και ο νους παύει να λέει τις γνωστές του «ιστορίες». Το σώμα μας, αντί για σκέψεις, θυμάται απλώς τον ρυθμό του. Ένα τραύμα που μπορεί να είχαμε για χρόνια χάνει τη δύναμή του και μένει μόνο η απλή παρουσία μας. Όταν το σώμα βγαίνει ξανά στην επιφάνεια, η πρώτη ανάσα δεν είναι απλώς αέρας· είναι σαν να ξυπνά η ζωή μέσα μας. Η αναπνοή — θα μπορούσαμε να πούμε — φέρνει ξανά την ψυχή στο σώμα.
Το μπάνιο δεν είναι απλώς η θεραπεία μας· είναι υπενθύμιση. Όταν το σώμα ξεκουράζεται στο νερό, τα όριά του μαλακώνουν και ξυπνά μια πολύ παλιά αίσθηση, σαν να επιστρέφουμε σε κάτι γνώριμο και ασφαλές.
Οι σοφοί της Κίνας μιλούσαν για το νερό ως τη μήτρα απ’ όπου γεννήθηκαν ο Ουρανός και η Γη. Πριν υπάρξει μορφή, υπήρχε κίνηση και δόνηση. Πολλές παραδόσεις λένε ότι η δημιουργία ξεκίνησε από έναν ήχο — τον Λόγο, το Ωμ ή την πρώτη πνοή. Το νερό όμως ήταν το πρώτο στοιχείο που δέχτηκε αυτή τη δόνηση. Και επειδή και το ανθρώπινο σώμα αποτελείται κυρίως από νερό (70%), επηρεάζεται βαθιά από τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τα λόγια.
Αν το σώμα είναι σαν ωκεανός, ο νους είναι σαν τον καιρό. Οι σκέψεις μπορούν να φέρουν φουρτούνα ή γαλήνη. Τα συναισθήματα αφήνουν σημάδια στο αίμα και στη λειτουργία του σώματος. Ο φόβος το σφίγγει, ο θυμός το βαραίνει, η λύπη αλλάζει την εσωτερική ισορροπία, ενώ η χαρά αποκαθιστά τη ροή. Ο τρόπος που ζούμε και νιώθουμε γίνεται η βιολογία μας.
Η δόνηση οργανώνει το νερό. Και αφού το ανθρώπινο σώμα αποτελείται κατά κύριο λόγο από νερό, όπως είδαμε, είναι λογικό ότι η δόνηση οργανώνει και εμάς τους ίδιους.
Το νερό λειτουργεί ως φορέας που πλάθεται από τη δόνηση. Τα μόριά του αναδιοργανώνονται με τη δόνηση, σχηματίζοντας κρυστάλλους. Κάθε συχνότητα χαράσσει τη δική της γεωμετρία — φέρνοντας τάξη ή αποδιοργάνωση, ανάλογα με την ποιότητα του ήχου. Οι αρμονικές δονήσεις χαρίζουν στο νερό συνοχή, ενώ οι δυσαρμονικές το διασπούν.
Οι γνωστές φωτογραφίες των παγωμένων κρυστάλλων νερού του Masaru Emoto απέδωσαν αυτή την αλήθεια. Υπέδειξαν ότι οι λέξεις, η προσευχή και τα συναισθήματα επηρεάζουν τις κρυσταλλικές μορφές: η αγάπη και η ευγνωμοσύνη γεννούσαν όμορφες «νιφάδες χιονιού», ενώ ο θυμός παρήγαγε χάος.
Κάθε φορά που κάνουμε μπάνιο (και ιδιαίτερα κρύο), καθαρίζουν όλα τα αρνητικά στοιχεία και επιστρέφει η φυσική ροή.
Το νερό μάς διδάσκει χωρίς να χρησιμοποιεί λόγια. Μέσα από την αίσθησή του διαλύονται οι ψευδαισθήσεις και μας γυρίζει στη φυσική ροή της ζωής. Όσο αντιστεκόμαστε, υποφέρουμε· όσο παραδινόμαστε, ζεσταινόμαστε από μέσα. Το μπάνιο δεν μας οδηγεί σε κάτι καινούργιο, αλλά σε κάτι αληθινό: στην επιστροφή στην ίδια την πηγή της ζωής.
Τόλμησε να μπεις στο κρύο νερό — έστω και για μερικά δευτερόλεπτα. Κάνε το νερό φίλο σου. Μην αρχίσεις να το καταδικάζεις λέγοντας ότι είναι πολύ κρύο, ότι θα αρρωστήσεις ή ότι δεν είναι για εσένα. Αντιμετώπισέ το με φιλική διάθεση. Πάρ’ το από το χέρι και περπατήστε μαζί. Αν κρυώνεις, κρύωνε. Αν τρέμεις, τρέμε. Αν γίνουν τα χείλη σου για λίγο μωβ, άστα να γίνουν. Τριάντα δευτερόλεπτα στο κρύο νερό δεν έχουν να κάνουν κυρίως με το σώμα, αλλά με την ψυχολογική σου κατάσταση. Και συνήθως, αν αισθανθείς έτσι για λίγα δευτερόλεπτα, αυτό δείχνει ότι είσαι για λίγο πιο κοντά στον πραγματικό σου εαυτό. Αυτό συμβαίνει όταν συμβαίνει μια πραγματική αλλαγή — στο σώμα και στην ψυχή σου.
Μην αντιστέκεσαι στο κρύο νερό. Αλλιώς θα γυρίσεις πίσω στον παλιό σου εαυτό. Φιλέψου μαζί του. Πνευματικοί αναζητητές σε όλο τον κόσμο και από όλες τις παραδόσεις έχουν αντιληφθεί αυτή την κατάσταση. Όταν κάποιος νιώθει άσχημα για κάποιο χρονικό διάστημα, αλλά παραμείνει και δεν το βάλει κάτω, βγαίνει πιο δυνατός. Όπως είχε πει και ο Νίτσε: «Ό,τι δεν με σκοτώνει με κάνει δυνατότερο». Η ίδια η αρχική αρνητική αίσθηση του κρύου νερού μετατρέπεται σε ευλογία.
Μην κρατάς καμία αρνητική στάση. Αν αισθάνεσαι άσχημα για λίγο, νιώσε άσχημα. Αποδέξου το. Είναι καλοδεχούμενο στην ουσία. Ζήσε το. Το παλιό καταρρέει και το καινούργιο μέσα στην ψυχή σου αναδύεται. Και όταν εμφανιστεί το καινούργιο, θα καταλάβεις ότι έχεις γίνει κι εσύ καινούργιος άνθρωπος. Και τότε θα ξαναζήσεις τη ζωή, αλλά αλλιώς.